Tepebaşı Belediyesi tarafından tarımsal üretimde hastalık ve zararlıları önceden takip etmek amacıyla kullanılan Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi, üreticilerin tarladaki gerçek koşullara göre hareket etmesini sağlıyor. Eskişehir’de kamu hizmetine sunulan ilk erken uyarı istasyonları olma özelliğini taşıyan sistemden yararlanan üreticiler, cep telefonlarına gönderilen uyarılar doğrultusunda ürünlerini kontrol ediyor.
Tepebaşı Belediyesi, Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi’ni 2022 yılında BEBKA desteğiyle hayata geçirdi. Cumhuriyet, Beyazaltın, Kavacık, Yusuflar ve Takmak mahallelerine yerleştirilen beş istasyon aracılığıyla hava ve toprakla ilgili veriler toplanıyor.
İstasyonlardan elde edilen bilgiler değerlendirilerek bitkilerde hastalık ve zararlıların ortaya çıkmasına uygun şartların oluşup oluşmadığı takip ediliyor. Risk belirlenmesi halinde ise üreticilere kısa mesaj yoluyla bilgi veriliyor.
Sistemden yararlanan üreticiler, gelen uyarılar doğrultusunda tarlalarını kontrol ederek ihtiyaç halinde müdahalede bulunuyor. Böylece her yıl belirli tarihlerde yapılan rutin ilaçlamalar yerine, tarladaki koşullara göre hareket edilmesi amaçlanıyor.
Gökdere Mahallesi’nde domates, biber, çeşitli sebzeler, hububat ve mısır üretimi yapan Mustafa Şahan da sistemi kullanan çiftçiler arasında yer alıyor. Mustafa Şahan, Tepebaşı Belediyesinin düzenlediği bilgilendirme toplantısında sistemden haberdar olduğunu söyledi.
Uyarılar sayesinde ürünlerini düzenli olarak kontrol ettiğini belirten Mustafa Şahan, ilaç kullanımının önemli ölçüde azaldığını ifade etti.
Mustafa Şahan, “Ben uyarılarla bitkilerimi kontrol ediyorum ve kullandığım ilaçlar da minimuma indi. Hastalıkları daha önceden tespit ediyoruz. Belediyemizin göndermiş olduğu mesajlardan faydalanarak hastalıklar ilerlemeden ilaçla müdahale ediyorum. Sezonun yarısındayız, daha iki sefer ilaç kullandım. İlaçlama maliyetimiz oldukça düştü.” dedi.
Sistem, tarlalardan saatlik olarak veri topluyor. Hava ve toprak sıcaklığı, nem, yağış, yaprakların ıslak kalma süresi, basınç ve rüzgâr gibi birçok farklı koşul sensörler aracılığıyla takip ediliyor. Topraktaki nem, sıcaklık ve tuzluluk da sistem üzerinden ölçülüyor.
Elde edilen bilgiler merkeze aktarılarak değerlendiriliyor. Hastalık veya zararlı riski oluşması halinde üreticilere bilgi veriliyor ve gerekli müdahalenin doğru zamanda yapılmasına yardımcı olunuyor.
Tepebaşı Belediyesi Kırsal Hizmetler Müdürlüğünde görev yapan Ziraat Mühendisi Duygu Doğandor, sistemin çalışma şekli hakkında bilgi verdi.
Duygu Doğandor, “Erken uyarı sistemleri birer iklimlendirme istasyonları. Hava sıcaklığı, havanın nemi, toprağın nemi, sıcaklığı, tuzu, yaprak ıslaklık süresi gibi sensörlerle saatlik veriler alarak bitkilerde oluşabilecek hastalıkları ve zararlıları tahminliyoruz ve üreticilerimizi haberdar ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Sistem; domates, patates, mısır, ceviz, şeker pancarı, buğday ve arpanın yanı sıra üzüm, elma, armut, ayva, kiraz, vişne, şeftali, erik ve kayısı gibi çok sayıda ürünü kapsıyor. Ürünlerde görülebilecek farklı hastalıklar ve zararlılar takip edilirken, bazı zararlılar tarlalara yerleştirilen kameralar aracılığıyla izleniyor.
Beş istasyondan elde edilen veriler yalnızca istasyonların bulunduğu mahallelerdeki üreticilere hizmet vermiyor. Çevredeki çok sayıda mahallede üretim yapan çiftçiler de sistemden yararlanabiliyor.
Beyazaltın istasyonundan Kozlubel, Yakakayı, Kızılcaören, Danişment ve Gündüzler mahalleleri faydalanırken, Cumhuriyet istasyonunun verileri Gökdere, Hasanbey, Fevziçakmak ve Muttalip mahallelerindeki üreticilere ulaşıyor.
Kavacık istasyonu Kozkayı, Emirceoğlu, Alınca, Eğriöz, Bektaşpınarı, Hekimdağ ve Uludere’ye hizmet veriyor. Yusuflar istasyonundan ise Satılmışoğlu, Yukarısöğütönü, Çukurhisar, Aşağısöğütönü, Keskin, Turgutlar, Boyacıoğlu ve Karagözler mahallelerindeki üreticiler yararlanabiliyor.
Takmak istasyonunun kapsadığı bölgeler arasında Kızılinler, Yeniakçayır, Yörükakçayır, Aşağıkartal, Yukarıkartal, Nemli, Mollaoğlu, Çanakkıran, Musaözü, Yeniincesu ve Gökçekısık mahalleleri bulunuyor.
Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi ile yalnızca hastalık ve zararlı risklerinin takip edilmesi hedeflenmiyor. İstasyonlardan alınan hava verileri, don, sel ve dolu ihtimalinin değerlendirilmesinde de kullanılabiliyor.
Aynı veriler üreticilere ilaçlama, gübreleme, ekim ve hasat dönemlerinde hava şartlarını takip etme imkânı sunuyor. Sistem sayesinde üreticilerin tarladaki gerçek koşulları dikkate alarak hareket etmesi ve ihtiyaç olmayan dönemlerde ilaç kullanımının azaltılması amaçlanıyor.
