Eskişehir’de konuşan İngiliz bilim insanı Profesör Sir David King, iklim değişikliğinin gelecekte oluşturabileceği risklere dikkat çekerek küresel ölçekte daha kapsamlı ve kararlı adımlar atılması gerektiğini söyledi. Grönland’daki buz kaybından deniz seviyesinin yükselmesine, gıda güvenliğinden şehirlerin iklim direncine kadar pek çok başlıkta değerlendirmelerde bulunan King, mevcut iklim politikalarının yeterli olmadığını belirtti.

Eskişehir’de iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla hayata geçirilen girişimi önemli bulduğunu ifade eden King, organizasyonda emeği geçenleri tebrik etti. Şehrin yerel yönetim öncülüğünde iklim konusunda harekete geçme kararlılığı gösterdiğini belirten King, oluşturulan yapının bu çalışmaları destekleyeceğini söyledi.

“Grönland her saat yaklaşık 30 milyon ton buz kaybediyor”

Kuzey Kutup Dairesi'nde yaşanan gelişmelerin bütün dünyayı etkilediğini belirten King, Grönland'daki buz kaybının ciddi boyutlara ulaştığını söyledi. King, en güvenilir ölçümlere göre Grönland'ın son 10 yıldır her saat yaklaşık 30 milyon ton buz kaybettiğini ifade etti.

Grönland'daki bütün buzulların erimesi durumunda küresel deniz seviyesinin 7,5 metre yükselebileceğini belirten King, deniz seviyesindeki bir veya iki metrelik artışın bile kıyı şehirleri açısından ciddi risk oluşturacağını dile getirdi.

İklim değişikliğinin gıda üretimini de tehdit ettiğini vurgulayan King, Vietnam, Güney Çin ve Endonezya gibi pirinç üretiminde önemli paya sahip bölgelerdeki tarım alanlarının deniz seviyesine yakın olduğuna dikkat çekti. Özellikle Vietnam'ın güneyindeki pirinç tarlalarının gelecekte deniz suyuyla kaplanabileceğini belirten King, bunun küresel gıda üretimini ve fiyatları etkileyebileceğini söyledi.

“Küresel sıcaklık artışı hızlanıyor”

Kuzey Kutbu çevresindeki yüksek irtifa hava akımlarının değişen hareketlerine de değinen King, bu değişimlerin dünyanın farklı bölgelerinde beklenmedik sıcaklık farklılıklarına yol açtığını ifade etti.

Kanada'nın British Columbia bölgesinde yaklaşık 50 derece sıcaklık ölçüldüğünü hatırlatan King, Lytton kasabasında 135 kişinin sıcaklık stresine bağlı olarak hayatını kaybettiğini aktardı. Geçmişte klima ihtiyacının düşük olduğu Kanada gibi ülkelerde dahi aşırı sıcaklıkların ciddi sonuçlar doğurabildiğini belirtti.

Küresel sıcaklık artışının hızlandığını söyleyen King, uzun yıllar boyunca her 10 yılda yaklaşık 0,2 derece olarak ölçülen artışın son dönemde 0,4 derece seviyesine ulaştığını ifade etti. Bugün yaşananların gelecekte karşılaşılabilecek sorunların başlangıcı olduğunu belirten King, özellikle gençlerin ve çocukların iklim değişikliğinin sonuçlarıyla daha uzun süre karşı karşıya kalacağını söyledi.

Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılamadı

2015 yılında imzalanan Paris Anlaşması'nda küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme kıyasla mümkünse 1,5 derecenin altında tutulmasının hedeflendiğini hatırlatan King, 195 ülkenin bu hedef üzerinde uzlaştığını belirtti.

Aradan geçen yaklaşık 10 yılda beklenen ilerlemenin sağlanamadığını dile getiren King, artık güvenli bir karbon bütçesinin kalmadığını düşündüğünü söyledi. Atmosfere salınan her ton karbondioksit ve metanın geri çekilmesi gerektiğini savunan King, geçmişte birikmiş sera gazlarının da atmosferden uzaklaştırılmasına yönelik teknolojilerin geliştirilmesi çağrısında bulundu.

King, sanayi öncesi dönemde atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun karbondioksit eşdeğeri olarak milyonda yaklaşık 275 parça olduğunu, bugün ise metan da hesaba katıldığında bu değerin 550 parçaya ulaştığını ifade etti.

“Her yıl milyarlarca ton sera gazını atmosferden uzaklaştırmalıyız”

Başkanlığını yürüttüğü İklim Krizi Danışma Grubu'nun son bir iki yıldır sera gazlarının atmosferden uzaklaştırılması konusunda çalıştığını belirten King, hazırladıkları raporu bu hafta yayımladıklarını ve Türkiye'deki COP toplantısına yetiştirmeyi amaçladıklarını söyledi.

Daha önce İngiltere hükümetinde görev yaptığı dönemde Mission Innovation girişimine öncülük ettiğini anlatan King, fosil yakıtların yerini alabilecek alternatif enerji sistemlerinin geliştirilmesi için kamu kaynaklarından yıllık 30 milyar dolar ayrılmasını hedeflediklerini belirtti. Başlangıçta 22 ülkenin katılımıyla yıllık 26 milyar dolarlık seviyeye ulaşıldığını, daha sonra yıllık 30 milyar dolarlık araştırma bütçesi taahhüdünün oluşturulduğunu aktardı.

ABD'nin daha sonra programdan ayrıldığını belirten King, buna rağmen bugün söz konusu araştırmalar için yılda yaklaşık 16 ila 17 milyar dolar harcandığını söyledi.

Yeni bir küresel araştırma taahhüdüne ihtiyaç olduğunu vurgulayan King, çalışmaların yalnızca sera gazı salımlarını azaltmakla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. King, her yıl atmosfere yaklaşık 45 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salındığını belirterek atmosferdeki yoğunluğun milyonda 350 parçaya veya daha altına indirilmesi gerektiğini savundu.

Kutup buzlarını korumak için yeni araştırma önerisi

İklim sisteminin yeniden istikrara kavuşması için sera gazı salımlarını azaltmanın yanı sıra mevcut değişimlerin etkilerini onarmaya yönelik araştırmalara da ihtiyaç olduğunu söyleyen King, Kuzey Kutbu'ndaki buz kaybını yavaşlatmaya yönelik bir araştırma fikrinden söz etti.

Cambridge Üniversitesi'nde diğer araştırmacılarla birlikte üzerinde çalıştıkları fikirlerden birinin Kuzey Kutup Dairesi üzerinde üç ay boyunca beyaz bulut örtüsü oluşturmak olduğunu belirten King, bu yöntemle Güneş ışınlarının bir bölümünün geri yansıtılabileceğini ve kış aylarında oluşan buzların erimesinin azaltılabileceğini düşündüklerini aktardı.

King, bu yaklaşımın kolay veya ucuz olmadığını ancak mevcut sürecin hiçbir önlem alınmadan devam etmesinin çok daha yüksek maliyetler doğurabileceğini ifade etti.

İklim sistemindeki devrilme noktalarının önceden belirlenmesinin de önemli olduğunu söyleyen King, erken uyarı sistemlerinin yanı sıra bu eşiklerin aşılmasını önleyecek yöntemlerin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Şehirler iklim krizine karşı daha dayanıklı hale getirilmeli

Konuşmasının son bölümünde şehirlerin iklim değişikliğine karşı dirençli hale getirilmesi gerektiğine dikkat çeken King, belediye başkanlarının bu konuda cesur kararlar almasının önemini vurguladı.

Londra'da uygulanan ultra düşük emisyon bölgesi örneğini paylaşan King, belirlenen alanlara gerekli emisyon standartlarını karşılamayan araçlarla giren sürücülerden ücret alındığını anlattı. Başlangıçta tepki gören uygulamanın zamanla hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığını belirtti.

Eskişehir'in de iklim değişikliğine karşı dayanıklı bir şehir haline gelmesi gerektiğini söyleyen King, Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce'nin çalışmalarını takdir ettiğini ifade etti.

Fosil yakıt kullanımından uzaklaşmanın tartışmasız bir gereklilik olduğunu belirten King, şehirlerin dayanıklılığını artıracak önlemlerin önemli ancak tek başına yeterli olmadığını söyledi. King, konuşmasını “Şehirlerimizi artan tehditlere karşı dayanıklı hale getirmemiz gerekiyor. Ancak uzun vadede yalnızca dirençlilik önlemleri yeterli olmayacak. Tehditlerin büyümesini durdurmak zorundayız” sözleriyle tamamladı.