Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) bünyesinde İklim ve Enerji Lideri olarak görev yapan Roberta Boscolo, Eskişehir’de gerçekleştirdiği konuşmada iklim değişikliğinin küresel ve yerel etkilerini değerlendirdi. Türkiye’de son yıllarda art arda sıcaklık rekorları kırıldığını belirten Boscolo, şehirlerin iklim risklerine karşı hazırlanmasının önemini vurguladı.

Eskişehir’de Ağustos 2023’te 49,5 derece sıcaklık ölçüldüğünü hatırlatan Boscolo, bu değerin o tarihe kadar Türkiye’de kaydedilen en yüksek sıcaklık olduğunu söyledi. Söz konusu rekorun iki yıl geçerli kaldığını belirten Boscolo, 2025 yılında Şırnak’ın Silopi ilçesinde sıcaklığın 50,5 dereceye ulaşarak yeni Türkiye rekorunun kaydedildiğini ifade etti. Aynı yıl Türkiye genelindeki 132 meteoroloji istasyonunda sıcaklık rekorlarının kırıldığını aktardı.

Boscolo, “Artık her yıl veya iki yılda bir yeni sıcaklık rekorlarıyla karşılaşıyoruz. Geçmişte durum böyle değildi. Ancak bugün sıcaklıkların dünya genelinde ve özellikle Türkiye’de arttığını görüyoruz” dedi.

“Son 11 yıl, kayıtlardaki en sıcak 11 yıl oldu”

Dünya Meteoroloji Örgütünün 1993 yılından bu yana her yıl iklimin durumuna ilişkin raporlar hazırladığını belirten Boscolo, bu çalışmalarda dünyanın farklı ülkelerinden gelen meteorolojik verilerin üniversiteler ve bilimsel kurumların katkılarıyla değerlendirildiğini söyledi.

Küresel sıcaklık verilerine de değinen Boscolo, 2025 yılının kayıtlardaki en sıcak ikinci yıl olduğunu, 2024 yılının ise ölçümlerdeki en sıcak yıl olarak kayda geçtiğini belirtti. 2024 yılında küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceden fazla yükseldiğini, 2025 yılında ise bu artışın söz konusu seviyenin biraz altında kaldığını ifade etti.

Boscolo, tek bir yıl boyunca 1,5 derecelik sınırın aşılmasının Paris Anlaşması hedefinin tamamen geçersiz olduğu anlamına gelmediğini belirterek uzun yılları kapsayan sıcaklık ortalamalarının dikkate alınması gerektiğini söyledi. Bununla birlikte gezegenin güvenli koşullarını korumak için belirlenen sınıra giderek yaklaşıldığını vurguladı.

Okyanuslardaki ısı birikimi deniz seviyesini yükseltiyor

Dünya'nın enerji dengesinin değiştiğini belirten Boscolo, atmosferdeki değişim nedeniyle Güneş'ten gelen enerjinin daha büyük bir bölümünün tutulduğunu ve bunun gezegende ısı birikimine yol açtığını anlattı. Biriken fazla ısının yaklaşık yüzde 90'ının okyanuslar tarafından emildiğini kaydeden Boscolo, bu durumun deniz ekosistemlerini, buzulları ve atmosferi etkilediğini söyledi.

Okyanuslarda biriken ısının suyun genleşmesine, buzulların erimesinin ise denizlere daha fazla su karışmasına neden olduğunu belirten Boscolo, uydu ölçümlerine göre son 30 yılda deniz seviyesinin yaklaşık 10 ila 11 santimetre yükseldiğini aktardı. Bu yükselmenin yaklaşık yarısının yalnızca son 10 yılda gerçekleştiğine dikkat çekti.

İklim değişikliğinin etkilerinin yalnızca çevreyle sınırlı olmadığını ifade eden Boscolo; su kıtlığı, tarımsal üretimde azalma, balıkçılık ve kıyı bölgelerinin korunması gibi pek çok alanın bu süreçten etkilendiğini dile getirdi.

Türkiye’de sıcaklık, kuraklık ve orman yangını riski

2025 yılında dünyanın farklı bölgelerinde seller, kasırgalar, kuraklıklar ve sıcak hava dalgaları yaşandığını belirten Boscolo, Avrupa ve Akdeniz bölgesinde de yüksek sıcaklıkların etkili olduğunu söyledi.

Türkiye’de 2025 yılının temmuz ayının yarım yüzyılı aşkın sürenin en sıcak temmuz ayı olarak kayıtlara geçtiğini aktaran Boscolo, aynı yıl yağışlarda yüzde 20 ila 27 arasında azalma görüldüğünü belirtti. Yüksek sıcaklıkların toprağın daha fazla su kaybetmesine ve nemin azalmasına neden olduğunu ifade eden Boscolo, bu koşulların orman yangınları açısından elverişli bir ortam oluşturduğunu kaydetti.

Şehirler iklim risklerine karşı nasıl hazırlanmalı?

İklim değişikliğinin küresel ölçekte yaşanmasına rağmen etkilerinin yerel düzeyde hissedildiğini belirten Boscolo, şehirlerin hem iklim risklerinden en fazla etkilenen yerler arasında bulunduğunu hem de bu riskleri yönetmek için önemli imkânlara sahip olduğunu söyledi.

Özellikle sıcak hava dalgalarına karşı önceden hazırlık yapılması gerektiğini vurgulayan Boscolo; yaşlılar, açık havada çalışanlar ve düşük gelirli mahallelerde yaşayanların yüksek sıcaklıklardan daha fazla etkilenebileceğine dikkat çekti. Bu grupların korunabileceği serin ve gölgelikli alanların oluşturulmasını önerdi.

Su yönetimi, sel kontrolü, drenaj sistemleri ve ulaşım altyapısının aşırı hava olaylarına karşı güçlendirilmesi gerektiğini belirten Boscolo, şehirlerde ağaçlandırma çalışmalarının ve yeşil alanların artırılmasının da sıcaklıkların etkisini azaltabileceğini ifade etti.

El Niño uyarısı: 2027 yılında da sıcaklık artışları bekleniyor

Konuşmasında El Niño iklim olayına da değinen Boscolo, Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklık değişimleriyle ilişkili bu olayın küresel ölçekte etkiler oluşturabildiğini söyledi.

Boscolo, büyük bir El Niño döneminin yaklaştığını ve bunun kayıtlardaki en güçlü dönemlerden biri olabileceğini değerlendirdiklerini belirtti. El Niño'nun etkilerinin gecikmeli ortaya çıkabildiğini ifade eden Boscolo, 2026 yılının son döneminde ve 2027 yılında sıcaklık artışları beklediklerini dile getirdi.

El Niño'nun uzun vadeli küresel sıcaklık artışının temel nedeni olmadığını vurgulayan Boscolo, ancak okyanuslarda ve atmosferde biriken ısının bu olayın etkilerini güçlendirebildiğini söyledi. Dünya Meteoroloji Örgütünün tahminlerini önceden hazırladığını ve insani yardım kuruluşlarıyla görüşmeler gerçekleştirdiğini de aktardı.

“Bilimsel veriler somut önlemlere dönüşmeli”

İklim değişikliğine karşı mücadelenin bilimsel verilerin toplumla buluşturulması ve bu bilgilerin somut uygulamalara dönüştürülmesiyle mümkün olabileceğini belirten Boscolo, erken uyarı sistemlerinin önemine dikkat çekti.

Dünya Meteoroloji Örgütünün “Herkes İçin Erken Uyarı” programıyla bilimsel gözlemlerden elde edilen bilgilerin herkes için erişilebilir hale getirilmesini hedeflediğini söyleyen Boscolo, özellikle iletişim imkânlarının kısıtlı olduğu kırsal bölgelerde yaşayanların da bu uyarılara ulaşabilmesi gerektiğini ifade etti.

Eskişehir’de açılan merkezin de bu anlayışın bir parçası olduğunu belirten Boscolo, merkez aracılığıyla şehirde yaşayanların ve ilgili kurumların bir araya gelerek bilimsel bilgileri Eskişehir’in ihtiyaçlarına uygun uygulamalara dönüştürebileceğini söyledi.

Konuşmasının sonunda bilimsel verilerin açık olduğunu ve gelecekte karşılaşılabilecek risklerin öngörülebildiğini belirten Boscolo, bu bilgilerin toplumla paylaşılması gerektiğini vurguladı. İklim risklerine karşı hazırlık yapılabilmesi için insanların, kurumların ve yerel yönetimlerin birlikte çalışmasının önemine dikkat çekti.