Bendevi Palandöken’in esnaf teşkilatlarındaki başkanlık dönemi 1984’te Ankara Bakkallar ve Bayiler Esnaf Odası Başkanlığı ile başladı. TESK yönetiminde uzun yıllardır görev alan Bendevi Palandöken, 2007’den bu yana TESK Genel Başkanlığı görevini sürdürüyor. Mehmet Yiğiner ise 2005’te Ankara Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı oldu. Mehmet Yiğiner, 2024’te Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Genel Başkanlığına seçildi.

Genel kurul öncesinde destek açıklamaları da geldi. İzmir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Yalçın Ata, İzmir’den oy kullanacak 19 delegenin Mehmet Yiğiner’i destekleyeceğini açıkladı. Yalçın Ata, Bendevi Palandöken’in uzun süredir görevde olduğunu belirterek TESK yönetiminde değişim istediğini söyledi.

Seçim sürecinde taraflar arasında karşılıklı iddialar da gündeme geldi. Bendevi Palandöken, Mehmet Yiğiner ve ekibi hakkında plaka gelirlerinin kullanımı, baskı ve para transferlerine ilişkin iddialarla Ticaret Bakanlığı ile Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına başvurduklarını açıkladı. Mehmet Yiğiner ise hakkındaki iddiaları reddetti. Söz konusu iddialara ilişkin inceleme süreci devam ediyor.

TESK’in yeni yönetimi, 30 Eylül’de genel kurul delegelerinin kullanacağı oylarla belirlenecek. Bendevi Palandöken, 2022’de yapılan 21. Olağan Genel Kurul’da da Mehmet Yiğiner’in aralarında bulunduğu rakiplerine karşı seçimi kazanmıştı.

Soruşturmanın 15 Eylül 2025’te alınan bir müşteki ifadesinin ardından başladığı bildirildi. Dosyada iş yerinde baskı ve resmî belgede sahtecilik iddiaları araştırılıyor. Soruşturma kapsamında müşteki ve tanık ifadelerinin yanı sıra bilirkişi raporları, HTS kayıtları ve MASAK verilerinin incelendiği aktarıldı.

Gözaltına alınanlar arasında Ferhat Gündoğdu’nun yanı sıra MHK üyesi Sebahattin Şahin, Ferdi Karadoruk, eski MHK Başkan Vekili Ahmet Şahin, eski MHK üyesi Yunus Yıldırım, Alican Sağlar ve İstanbul İl Hakem Kurulu Başkanı Emre Kosif bulunuyor.

Soruşturmadaki iddiaların hakem klasmanlarının oluşturulması, görevlendirme, puanlama ve atama süreçleri ile kural sınavlarına müdahale edildiği iddialarını da kapsadığı belirtildi. Bazı hakemlerin gerekçe gösterilmeden klasman dışı bırakıldığı, bazılarına daha az görev verildiği ve bazı hakemlere ayrıcalıklı davranıldığı iddiaları da dosyada inceleniyor.

Türk futbolunda hakemlere yönelik baskı, sınav ve atama süreçleriyle ilgili iddialar daha önce de kamuoyunun gündemine gelmişti. 29 Eylül’deki operasyonun ardından gözaltına alınan kişilerin işlemleri sürerken, soruşturmadaki iddialara ilişkin incelemeler devam ediyor.

Eskişehir Valiliği tarafından açıklanan verilere göre bir haftalık çalışma kapsamında kent genelinde 369 uygulama noktası oluşturuldu. Denetim ve uygulamalarda İl Emniyet Müdürlüğü ile İl Jandarma Komutanlığı bünyesinde görev yapan toplam 1.262 personel yer aldı.

Ekiplerin gerçekleştirdiği kontroller sonucunda çeşitli suçlardan aranan 78 kişi yakalandı. Hakkında kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişilerin yakalanmasına yönelik çalışmalar da aynı dönemde sürdürüldü.

Açıklanan rakamlara göre 5 yıla kadar kesinleşmiş hapis cezası bulunan 35 kişi ekipler tarafından yakalandı. Hakkında 5 ile 10 yıl arasında kesinleşmiş hapis cezası bulunan 7 kişi de uygulamalar sırasında bulundu.

Çalışmalarda daha uzun süreli kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişiler de yakalandı. Buna göre 10 yıl ve üzeri kesinleşmiş hapis cezasıyla aranan 3 kişi ekiplerin yaptığı kontroller sonucunda bulundu.

Eskişehir’de 21-28 Eylül tarihlerini kapsayan bir haftalık dönemde çeşitli suçlardan arananlar ile kesinleşmiş hapis cezası bulunanlar dahil toplam 123 kişi yakalandı. Çalışmalar 369 uygulama noktasında, 1.262 personelin katılımıyla gerçekleştirildi.

Mustafa Yıldırım Belbağı, “Çocuklarımız okula can güvenliği endişesiyle değil, eğitim almak için gitmelidir. Okul kapıları öğrenciler için korkunun, şiddetin ve silahın değil, ilmin, ahlakın, güvenin ve geleceğin kapısı olmalıdır” dedi.

Okul güvenliğinin yalnızca olay sonrasında müdahale etmek anlamına gelmediğini belirten Mustafa Yıldırım Belbağı, risklerin önceden belirlenmesi, okul giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi, rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi ve kurumlar arasında koordinasyon kurulması gerektiğini ifade etti.

Güvenlik kameraları, polis ve güvenlik görevlilerinin gerekli olduğunu ancak tek başına yeterli olmayacağını savunan Mustafa Yıldırım Belbağı, “Okullarımız kale gibi korunmalı, hapishaneye dönüştürülmemelidir” ifadelerini kullandı.

Mustafa Yıldırım Belbağı, Millî Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve yerel yönetimlere de çağrıda bulundu. Okul çevrelerindeki risklerin yeniden değerlendirilmesini isteyen Mustafa Yıldırım Belbağı, giriş ve çıkış saatlerinde tedbirlerin artırılması, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin güçlendirilmesi ve aile, okul, emniyet ile sosyal hizmet birimleri arasında erken uyarı sistemi kurulması gerektiğini söyledi.

Mustafa Yıldırım Belbağı, gençleri şiddete yönelten sosyal, kültürel, ailevi ve eğitimle ilgili nedenlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek eğitim politikalarında “insan yetiştirme” hedefinin ön planda tutulması çağrısında bulundu.

Açıklanan verilere göre ekipler bir hafta içerisinde toplam 64 olaya müdahale etti. Çalışmalar kapsamında 72 şüpheli hakkında işlem yapıldı. İşlemlerin ardından 11 kişinin tutuklandığı, 69 kişinin ise serbest bırakıldığı bildirildi.

Ekiplerin gerçekleştirdiği çalışmalarda farklı tür ve miktarlarda yasaklı madde ele geçirildi. Buna göre 64,84 gram metamfetamin, 57,32 gram esrar, 0,29 gram eroin, 436,86 gram bonzai, 5,50 gram kokain ve 110,40 gram skunk bulundu.

Operasyonlarda ayrıca 9 bin 53 sentetik ecza hapı ile 17,25 gram bonzai ham maddesi ele geçirildi. Ekiplerin çalışmaları sırasında suç unsurlarıyla birlikte kullanıldığı değerlendirilen çeşitli malzemelere de el konuldu.

Eskişehir Valiliğinin açıkladığı verilere göre ele geçirilen malzemeler arasında 2 kullanım aparatı ve 1 hassas terazi de yer aldı.

İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı tarafından gerçekleştirilen çalışmalar, 21 Eylül ile 27 Eylül arasındaki yedi günlük dönemi kapsadı. Kent genelindeki 64 olayda yapılan işlemler ve ele geçirilen maddeler haftalık veriler içerisinde yer aldı.

Hastane tarafından paylaşılan bilgilere göre Uzm. Dr. Deniz Şahin Yavuz, Eskişehir Şehir Hastanesi B Blok zemin katta bulunan Psikiyatri Polikliniği’nde görev yapacak. Yeni görevlendirmeyle birlikte psikiyatri bölümünden sağlık hizmeti almak isteyen hastalara hizmet verecek hekim kadrosuna bir isim daha katıldı.

Eskişehir Şehir Hastanesinde psikiyatri alanında poliklinik hizmetleri verilmeye devam ediyor. Uzm. Dr. Deniz Şahin Yavuz’un göreve başlamasıyla birlikte bölümdeki hasta kabul sürecine yeni bir hekim daha dahil oldu.

Psikiyatri Polikliniğinde muayene olmak isteyen vatandaşlar, hastanenin B Blok zemin katında bulunan ilgili birime başvurabilecek. Hastalar poliklinik sekreterliklerinden de işlemleri hakkında bilgi alabilecek.

Randevu almak isteyen vatandaşlar ise uygunluk durumuna göre Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) veya Alo 182 üzerinden işlemlerini gerçekleştirebilecek. Uzm. Dr. Deniz Şahin Yavuz’un göreve başlamasıyla Eskişehir Şehir Hastanesinin psikiyatri alanındaki hekim kadrosu genişlemiş oldu.

Bir hafta süren denetimlerde toplam 657 okul servis aracı ve şoförü incelendi. Yapılan kontroller sonucunda 5 servis aracı ve şoföründe kusur tespit edildi.

Ekiplerin çalışmaları yalnızca servis araçlarıyla sınırlı kalmadı. Okulların çevresinde bulunan işletmeler, parklar ve bahçeler de denetlendi. Bu kapsamda 198 kahvehane, 91 market ve tekel, 7 oyun salonu ile 158 park ve bahçede kontrol gerçekleştirildi.

Okul çevrelerindeki uygulamalarda kişilere yönelik sorgulamalar da yapıldı. Açıklanan verilere göre bir haftalık çalışma boyunca toplam 1.477 kişinin sorgulaması gerçekleştirildi. Denetlenen noktalar arasında 198 kontrolle kahvehaneler ilk sırada yer alırken, bunları 158 denetimle park ve bahçeler takip etti.

Eskişehir’de 2026-2027 eğitim öğretim döneminin başlamasıyla birlikte okul servisleri ve okul çevrelerine yönelik kontroller artırıldı. İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı ekiplerinin son bir haftalık çalışmasında servis araçlarından okul çevresindeki işletmelere kadar farklı noktalarda denetimler gerçekleştirildi.

Paylaşılan bilgilere göre 2017’de başlayan 85 kilometrelik Eskişehir-Alpu-Mihalıççık yolunun 14,7 kilometresi tamamlandı. 2019’da başlayan 31 kilometrelik Eskişehir-Sakarılıca-Mihalgazi yolunda 16 kilometre, 2020’de başlayan yaklaşık 42 kilometrelik Eskişehir-Sarıcakaya-Nallıhan yolunda ise 23 kilometre tamamlandı. 2022’de başlayan 75,2 kilometrelik Eskişehir-Seyitgazi-Kırka bölünmüş yolunda tamamlanan bölümün 5,75 kilometre olduğu aktarıldı.

İbrahim Arslan, daha önce de bu projelere ayrılan ödeneklerin yetersiz olduğunu gündeme getirmişti. İbrahim Arslan’ın 2025 yılı yatırım programı üzerinden yaptığı değerlendirmede de dört projenin yıllardır tamamlanamadığı belirtilmişti.

İbrahim Arslan, “Biz yatırım programlarını, ayrılan ödenekleri ve yapılan harcamaları ortaya koyarak ‘Bu ödeneklerle bu yollar bitmez’ dedik. Onlar ‘Yapıyoruz, hızlandırıyoruz, bitireceğiz’ dediler. Tarihler verdiler, oranlar açıkladılar. Aradan yıllar geçti” dedi.

Sorunun “lobi eksikliği” olmadığını savunan İbrahim Arslan, yatırımlara yeterli kaynağın zamanında aktarılması gerektiğini söyledi. İbrahim Arslan, “Bir kent, zaten hakkı olan kamu yatırımını alabilmek için neden ayrıca lobi yapmak zorunda kalsın?” ifadelerini kullandı.

Bakanlığın yanıtında tamamlanma tarihi konusunda somut bir takvim bulunmadığını belirten İbrahim Arslan, “Sözler verildi, yıllar geçti, yollar bitmedi” dedi.

İsmail Kumru, “Eskişehir’imiz, son yıllarda katlanarak artan bir trafik çilesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Organize Sanayi Bölgesi, şehir hastaneleri ve ana ulaşım akslarına erişim her geçen gün daha da güçleşmekte; vatandaşlarımız yollarda ve kavşaklarda saatlerini kaybetmektedir” dedi.

Araç sayısındaki artış, kent merkezindeki yolların darlığı ve çevre yolu konusuna dikkat çeken İsmail Kumru, düzensiz parkların da şehir içi ulaşımı olumsuz etkilediğini belirtti. Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin güncel planlarında da mevcut D-200 Ankara-Eskişehir Devlet Yolu “Çevre Yolu” olarak geçiyor; İsmail Kumru’nun açıklamasındaki “çevre yoluna sahip olmayış” ifadesi ise kentin ihtiyacını karşılayacak yeni bir çevre yolu talebini anlatıyor. Eskişehir Büyükehir Belediyesi

Trafik sorununun tek bir kurum tarafından çözülemeyeceğini söyleyen İsmail Kumru, “Yerel yönetimler, merkezi yönetim ve iktidar partisi temsilcileri artık sorumluluk almalı; siyasi çekişmeleri bir kenara bırakarak samimi, hızlı ve ortak akılla harekete geçmek zorundadır” ifadelerini kullandı.

Seçim dönemlerinde ulaşım konusunda verilen vaatlere de değinen İsmail Kumru, Eskişehirlilerin artık hayata geçirilen projeleri görmek istediğini belirtti.

İsmail Kumru, “Odunpazarı Kent Konseyi olarak şehir merkezindeki trafik sıkışıklığını ve ilçe bağlantı yollarındaki yetersizlikleri uzun yıllardır ısrarla dile getirdik, getirmeye de devam edeceğiz” diyerek ulaşım konusunun takipçisi olacaklarını söyledi.

Leyla Çam, “Türkiye’nin nüfus sorunu, insanların çocuk istememesi değildir. Türkiye’nin nüfus sorunu, aile kurmayı ve çocuk sahibi olmayı güven içinde planlayamamasıdır” dedi. Ailelerin yüksek konut maliyetleri, hayat pahalılığı, gelir belirsizliği, çocuk bakım giderleri ve kreş ihtiyacıyla karşı karşıya olduğunu belirten Leyla Çam, insanların çocuklarının geleceğini de hesaba kattığını ifade etti.

2025’in “Aile Yılı” ilan edilmesi ve 2026-2035 döneminin “Aile ve Nüfus On Yılı” olarak belirlenmesini de değerlendiren Leyla Çam, yapılan çalışmaların vatandaşların günlük hayatına etkisinin önemli olduğunu söyledi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2026-2035 vizyonu; evliliğin teşviki, doğurganlık hızının artırılması, gençlerin yetiştirilmesi ve yaşlıların refahı gibi başlıkları içeriyor. Aile Bakanlığı

Leyla Çam, İYİ Parti’nin önerileri arasında genç aileler için erişilebilir konut modellerinin yaygınlaştırılması, sosyal desteklerin güçlendirilmesi, kreşlerin artırılması, ebeveyn izinlerinin geliştirilmesi ve esnek çalışma modellerinin bulunduğunu belirtti.

Çocukların fiziksel güvenliğinin yanı sıra şiddet, bağımlılık ve dijital risklerden korunması gerektiğini de söyleyen Leyla Çam, “Nüfus politikası sadece doğumla başlamaz. İnsanın doğumundan yaşlılığına kadar uzanan güçlü bir sosyal devlet anlayışıyla başarıya ulaşır” dedi.

Leyla Çam, “Türkiye çocuk istiyorsa, önce aileye güven vermelidir. Türkiye’nin ihtiyacı daha fazla slogan değil; daha güçlü bir sosyal devlet, daha güçlü aileler ve geleceğine güvenen bir toplumdur” ifadelerini kullandı.

Gazi Çelik, “Bu sene kiralar yüksek değil. Belki öğrenci aileleri ve öğrenci arkadaşlarımız kiraları yüksek bulabilirler ama şu anda geçen sene verdiğimiz fiyatlara evler elimizde kaldı diyebiliriz” dedi. Gazi Çelik, KYK yurtlarına 20 binin üzerinde öğrenci alınmasının kiralık konut talebini etkilediğini ifade etti.

Anadolu Üniversitesindeki bazı birimlerin kapandığını ve dijital öğrenime geçildiğini duyduklarını aktaran Gazi Çelik, bunun da Eskişehir’e gelen öğrenci sayısını azalttığını savundu. Ev sahiplerine de seslenen Gazi Çelik, uzun süren kış nedeniyle boş kalan evlerin ek masraf oluşturabileceğini belirterek fiyat konusunda komşu daireleri ölçü almak yerine piyasa şartlarının değerlendirilmesini tavsiye etti.

Üniversitelere ve çarşı merkezine yakın bölgelerin daha fazla tercih edildiğini belirten Gazi Çelik, öğrencilerin tercih ettiği evlerde kiraların 12 bin ile 25 bin lira arasında değiştiğini söyledi. Gazi Çelik, “2+1 olduğu zaman 15 bin lirayla 30-35 bin lira arasında değişen evlerimiz oluyor” ifadelerini kullandı.

Bu yıl asıl sıkıntının öğrencilerden ziyade yeni evlenen çiftlerde yaşandığını anlatan Gazi Çelik, “Eskiden her sene öğrenciler için ev bulamazdık. Bu yıl öğrenciler için ev sıkıntısı olmadı. Ancak yeni evlenen aileler için biraz problem yaşadık” dedi. Gazi Çelik, yeni evlenen çiftlerin daha çok yeni konutları tercih etmesinin belirli bölgelerde talebi artırdığını ifade etti.

İbrahim Akar, “Bunun eğitim-öğretime de maalesef olumsuz etkileri var. Bunun başında ne geliyor? İkili eğitime geçmek zorunda kalan okullar oluyor, başka mahallelere taşınmak durumunda kalan okullar oluyor” dedi. İbrahim Akar, okulların daha güvenli hale getirilmesi için yapım süreçlerinin hızlandırılmasını beklediklerini ifade etti.

Kentte yeni okulların da eğitime başladığını anlatan İbrahim Akar, depreme dayanıklı olmadığı için yeniden yapılan Yunus Emre Meslek Lisesinin Firuz Kanatlı Anadolu Lisesi olarak eğitime başladığını belirtti. İbrahim Akar, uzun süredir lise ihtiyacının dile getirildiği Emek Mahallesi’nde de Şehit Şevket Tombul Anadolu Lisesinin açıldığını söyledi.

Okul öncesi eğitime ayrıca önem verdiklerini belirten İbrahim Akar, “Okul öncesi eğitim, müstakil kendi binalarında olacak şekilde eğitim-öğretimi yapılmalı diyoruz” ifadelerini kullandı. İbrahim Akar, Kızılelma Anaokulu ve Yazılıkaya Anaokulu dahil yaklaşık 8-10 anaokulunun yeni binalarında eğitime başladığını aktardı.

Söğütönü bölgesinde Mithat Körler Müzik Ortaokulu ile Fethi Heper Spor Ortaokulunun da açıldığını belirten İbrahim Akar, bu okulların çocukların yeteneklerini küçük yaşlardan itibaren geliştirmesi açısından önemli olduğunu söyledi.

İbrahim Akar, “Eksiklerimiz tamamlandıkça istediğimiz eğitim-öğretim şartlarına, fiziki imkânlarına Eskişehir’de kavuşmuş olacağız. İkili eğitimden kurtulacağız, tam gün eğitime daha rahat geçebileceğiz” dedi.

Genel kurul takviminin 1 Eylül’de başladığını, 5-8 Eylül tarihleri arasında delege adaylık başvurularının alındığını belirten İbrahim Akar, “150 tane delegemiz belirlendi. 150 tane delegemiz, 7. Olağan Genel Kurulda, yani 17 Ekim Cumartesi günü yapılacak olan Genel Kurulda, önümüzdeki dönemde Eskişehir Eğitim-Bir-Sen 1 No’lu Şubenin yönetim kurulunun oluşmasıyla ilgili karar mercii olacaklar” dedi.

Seçimlerde başka bir listenin oluşmadığına dikkat çeken İbrahim Akar, “Şu anda gördüğümüz kadarıyla tek listeyle delege seçimini tamamladık ve Genel Kurula da bu şekilde gideceğiz. Önümüzdeki dönem adına da hem sendikamıza hem şehrimize hizmet etmek adına, yeni dönemde görevimizin devamı adına bir başvurumuz olacak” ifadelerini kullandı.

Yeniden adaylık kararını mevcut yönetimin çalışmalarına gösterilen ilgiyle ilişkilendiren İbrahim Akar, eğitim camiasında yönetim kurulunun çalışmalarına yönelik bir teveccüh bulunduğunu söyledi.

İbrahim Akar, “Bu teveccühün karşısında biz de en iyi şekilde önümüzdeki dönemde, yeni dönem adına daha güçlenmiş, burada daha yoğun çalışacak, daha iyi ve yeni şeyler üretmek adına sendikamızın şube başkanlığına adayız. İnşallah hayırlısı olur diyorum” diye konuştu.

İbrahim Akar ayrıca delege seçimlerinde görev alan yönetim kurulu üyelerine, delegelere ve seçim sürecine katılan sendika üyelerine teşekkür etti.

Yeni düzenlemeyle minibüs ve dolmuşlarda tam yolcu taşıma ücretine yüzde 25 zam yapılacak. Mevcut tarifede 40 lira olan tam yolcu ücreti, 1 Ekim’den itibaren 50 liraya yükselecek. Böylece tek yön yolculuk yapan bir vatandaş, mevcut tarifeye göre 10 lira daha fazla ödeme yapacak. İndirimli yolcu taşıma ücreti ise 40 lira olacak.

Yeni tarife, minibüs ve dolmuşları günlük olarak kullanan vatandaşların ulaşım için ayırdığı tutarı da artıracak. Tam ücret üzerinden gidiş ve dönüş olmak üzere günde iki kez yolculuk yapan bir kişi, mevcut tarifede günlük toplam 80 lira ödüyor. Zamlı tarifenin başlamasıyla aynı iki yolculuk için ödenecek toplam tutar 100 liraya çıkacak.

Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisinde kabul edilen kararın uygulanmasına kısa süre kalırken, kent genelindeki minibüs ve dolmuşlarda yeni fiyatlara geçiş için geri sayım başladı.

1 Ekim 2026 Perşembe gününden itibaren Eskişehir’de minibüs ve dolmuşlarda tam yolcu taşıma ücreti 50 lira, indirimli yolcu taşıma ücreti ise 40 lira olarak uygulanacak.

Anahtar Parti Seyitgazi İlçe Başkanı Ahmet Pekak, ilçede yeni bir başlangıç yaptıklarını belirterek, “Amacımız, Seyitgazi’mizin sorunlarını, beklentilerini ve geleceğini hep birlikte konuşmak, ilçemize katkı sunmak ve hemşehrilerimizle güçlü bir iletişim kurmaktır” dedi. Ahmet Pekak, teşkilatın kapısının herkese açık olacağını ve Seyitgazi için çalışacaklarını söyledi.

Anahtar Parti Eskişehir İl Başkanı Çağlar Ölce ise Seyitgazi’nin tarihi ve kültürel değerlerine dikkat çekti. Şücaeddin Veli, Üryan Baba, Himmet Baba, Seyyid Battal Gazi ve Melik Gazi’yi konuşmasında anan Çağlar Ölce, ilçenin inanç turizminde daha güçlü bir konuma gelebileceğini savundu. Çağlar Ölce, ulaşım sorununu öne çıkararak, “Turizmin gelişebilmesi için öncelikle yollarımızın yapılması gerekiyordu. ‘Ölüm yolu’ olarak anılan Seyitgazi yollarının bu sorununun çözülmesi gerekiyordu. Yol medeniyettir. Yol ekonomidir. Yol insana ulaşmaktır” ifadelerini kullandı.

Seyitgazi Belediye Başkanı Uğur Tepe de siyasi farklılıklara rağmen ilçenin ortak sorunlarında birlikte hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Uğur Tepe, “Bizler farklı siyasi görüşlerin temsilcileri olabiliriz ama hep birlikteyiz. Burada farklı siyasi görüşlerden insanlar ve muhtarlarımız var. Hepimiz Seyitgazi için çalışıyoruz” dedi.

Anahtar Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Çetin ise partinin 80 ilde ve 720’nin üzerinde ilçede teşkilatlandığını belirterek eğitim, tarım ve ekonomi politikalarını anlattı. Hayati Çetin, köylerde yaşayan nüfusun yaş ortalamasının 57 olduğunu belirterek tarımsal üretimin geleceğine ilişkin endişelerini dile getirdi. Hayati Çetin, eğitim konusunda da gençlerin geleceklerini Türkiye’de kurabilmelerini sağlayacak politikaların gerekli olduğunu savundu. Anahtar Parti’nin güncel Başkanlık Divanı sayfasında Hayati Çetin, STK İlişkileri Başkanı olarak yer alıyor.

Hayati Çetin, “Artık iyi laflar söyleme zamanı geçti, iyi işler yapma zamanı geldi” diyerek Anahtar Parti Seyitgazi İlçe Teşkilatının açılışının ardından ilçedeki çalışmaların devam edeceğini belirtti.

"Partimizin saha çalışmaları çerçevesinde Eskişehir'de yaptığımız çalışmalarla ilgili sizlere bilgi vermek için bugün burada toplandık. Türkiye'nin tüm illerinde saha çalışmalarını Divan üyeleri ve MKYK üyeleri olarak yakinen takip ediyoruz ve Genel Merkez olarak katkıda bulunmaya çalışıyoruz. Bu vesileyle de ben sorumlu olduğum Eskişehir'e geldim.

Eskişehir'de iki günlük bir program yapacağız. Programımızın birinci ayağını tamamladık. Bugün de ikinci ayağını tamamlayıp tekrar Ankara'ya döneceğiz.

Eskişehir'de partimiz maya tutmuş. Sokakta, esnaf ziyaretlerimizde, pazar ziyaretlerimizde Anahtar Parti'yi bilen ve Anahtar Parti hakkında fikir beyan eden vatandaşlarımız oldukça yoğunlukta. Bu bizi çok mutlu ediyor.

İki yıllık bir partiyiz. İki yıl içerisinde Türkiye'nin tüm illerinde teşkilatlarımızı kurduk. 700'ün üzerinde ilçede teşkilatımızı kurduk ve saha çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Türkiye'nin en büyük sıkıntısı ekonomi sıkıntısı. Kime dokunsanız, "Açlık sınırının altında yaşıyoruz" diye feryat ediyorlar. Esnafımız çok büyük sıkıntıda, çiftçimiz çok büyük sıkıntıda. Besicilerimiz mandıralarını kapatma noktasına gelmiş. Girdilerin çok pahalı olduğu ve ürünlerinin para etmediği noktasında serzenişte bulunuyorlar.

Tabii biz parti olarak vatandaşı dinliyoruz. Vatandaşımızın bu taleplerini parti politikamız hâline getiriyoruz. Biz konuşan değil, dinleyen bir partiyiz. Çünkü memleket şimdiye kadar çok güzel konuşanlar tarafından idare edildi ama karnemiz de ortada.

"Biz artık güzel konuşanlara değil, güzel iş yapanlara yetki vermeyi istiyoruz" diyor vatandaşlarımız. Bu çerçevede biz de vatandaşı dinleyen bir parti olarak yola çıktık.

Magazinsel medya var. Medyada magazinsel konular var. Bir de gerçekten vatandaşı ilgilendiren konular var. Medyaya baktığımız zaman vatandaşı ilgilendiren konular çok gündeme gelmiyor.

Çocuklarımızın yüzde 30'u okullara beslenme götüremiyor ve neslimizde bir bodurlaşma oluyor. Hem zekâ açısından hem bedensel açıdan neslimiz beslenememekten dolayı bodurlaşıyor. Bizlerin göz bebeği olan çocuklarımıza bile okula giderken beslenme çantalarına bir şey koyamayan ailelerimiz, annelerimiz, babalarımız var. Bu bizim içimizi çok acıtıyor.

Eğitim sistemi ciddi manada sıkıntılı. Çocuklarımızı anne kucağı gibi güvenli olarak gördüğümüz okullarımıza gönderiyoruz, cesetlerini alıp çıkıyoruz. Mutlaka bunlara çözüm bulunması gerekiyor, diyoruz. Sizlerin aracılığıyla da yöneticilerimize bu mesajımızı iletmenizi istiyoruz.

Çocuklarımız beslenemediği gibi iyi bir eğitim de alamıyor. Mesleksiz bir toplum oluşuyor. Mesleksiz bir toplum oluşması esnafımızı etkiliyor. Ara eleman bulamıyorlar. Gençlerimizin elinde diploma var ama diplomanın içi boş, meslekleri yok.

Bizlerin döneminde meslek liselerine sınavla girilirdi. Endüstri meslek liselerinde teknik liseye geçişte başarılı olan öğrenciler teknik liseye geçerlerdi. Teknik liseyi bitiren gençlerimiz, eğer ağaç işleri mezunuysa ağaçtan adam yaparlardı. O kadar yetenekliydiler.

Bugün meslek lisesini bitiren gençlerimiz çivi çakmayı bilmiyor. Ara eleman sıkıntımız var. Eğitim sistemimiz çoban yetiştiremiyor.

Eğer Afganistanlılar olmasa hayvancılığımız ciddi manada sıkıntıya girecek. Suriyeliler olmasa sanayide ara eleman bulma sıkıntısı olacak. Ama biz Avrupa Birliği'ne mesaj verirken diyoruz ki: "Siz bizi almak zorundasınız çünkü biz genç nüfusuz."

Genç nüfusumuz nerede? Mesleksiz, büyükşehirlerin varoşlarında, kahve köşelerinde, sanal kumar ve uyuşturucu batağına saplanmış durumda. Devlet acilen bu sorunu çözmek zorunda. Çünkü bu bizim istikbalimiz, bu ülkemizin, milletimizin geleceği. Gençlerimize mutlaka sahip çıkmak zorundayız.

İyi eğitim almış gençlerimiz hayallerini yurt dışında kurmaya çalışıyor. Yani eğitimli gençlerimiz Türkiye'de hayal kuramaz hâle geldi. Yönetim, bizleri idare edenler, "Giderlerse gitsinler" diyor eğitimli gençlerimize. Ama Suriye'den Türkiye'ye gelen mesleksiz insanlara da "Gelirlerse gelsinler" diyor.

Yani biz bu "Giderlerse gitsinler" ve "Gelirlerse gelsinler" kıskacından Türkiye'yi mutlaka kurtarmamız lazım. Kendi çocuklarımıza sahip çıkmamız lazım.

Sizler de takip ediyorsunuzdur; köylerin büyük bir kısmı boşaldı. Tarımla uğraşan insanlarımızın yaş ortalaması 57. Bundan 10 sene sonra köylerde tarımla uğraşacak kimse kalmayacak.

Şehir merkezlerimiz çok plansız ve çok kalabalık olmaya başladı. Almanya ile Türkiye'nin nüfusu birbirine yaklaşık, denk sayılır. Almanya'da en kalabalık şehir 3 milyon, 3,5 milyonken Türkiye'de 17 milyon. Bu, bizim şehircilikte de sanayinin dağılımında da plansız bir ülke olduğumuzun en büyük ispatlarından bir tanesidir.

Devlet planlamayla yönetilir. Devlet denetimle yönetilir. Devlet yönlendirmeyle, finans kaynaklarına kolay erişim imkânları sağlayarak yönetilir. Ama Türkiye'de bu zafiyetleri her gün yaşıyoruz.

İşte en son "fonda olay" diye medyaya yansıyan, borsamızdaki bir yolsuzluk var. Bu yolsuzluk sadece bizim dokunduğumuz ve bize gösterilen bir kısmı.

Tüm kurumlar aynı pozisyonda. Elinizi nereye atsanız mutlaka bir problem çıkıyor ve bunları da maalesef vatandaşın hoşuna gidecek sözlerle, demagojiyle günü geçiştirmeye çalışıyoruz.

25 bine yakın tır şoförümüz şu an vize alamadığı için Avrupa'ya giriş yapamıyor. Lojistik bağımız kesiliyor.

Bir ülke düşünün ki yöneticisi dünya lideri ama pasaportunun değeri uluslararası sıralamada 81. sırada. Yani söylem güzel, icraat kötü diye düşünüyoruz biz.

Biz Anahtar Parti olarak, Genel Başkanımız Yavuz Ağıralioğlu Bey'in de söylediği, ifade ettiği gibi, siyaseti kendi mecrasına çektiğimiz zaman inanın 3-4 sene içerisinde yaşadığımız sorunların büyük bir kısmı çözülmüş olacak.

Biz diyoruz ki Türkiye Cumhuriyeti Devleti her vatandaşına bir kimlik kartı verir. Bu kimlik kartıyla her vatandaşımız, devlet kurumlarına gittiğinde adam aramadan, devlette olan iş ve işlemlerini rahat bir şekilde yapıp evine dönebilmeli.

Ama maalesef şimdi hangi kuruma gitsek mutlaka bir adam aramak zorunda kalıyoruz. Hatta hastaneye gidiyoruz, hastanede bile adam aramak zorunda kalıyoruz. Çok insani bir tedavi talebimizi bile yerine getiremiyoruz.

Evet, hastanelerde kuyruklar yok ama hastanelere erişim imkânları çok zayıfladı. Hastanelerdeki kuyruklar şimdi internete taşındı. Randevu almak için internet üzerinde kuyruklar oluşmaya başladı.

Yani bunların farkındayız biz Anahtar Parti olarak. Bunların çözümleri var. Ekonomik sıkıntılarımızın çözümleri var.

Düşünebiliyor musunuz, bir telefon alıyorsunuz, telefonun değeri 35-40 bin lira ama siz 120 bin lira para veriyorsunuz. 40 bin liralık telefonun üzerine 80 bin lira vergi veriyorsunuz.

Bir varil akaryakıt alıyorsunuz, dünya ölçeğinde 9 bin 600 lira para veriyorsunuz, bunu vatandaşınıza 22 bin liraya satıyorsunuz. Bu kadar büyük bir geliri olan devlet nasıl ekonomik bir sıkıntıya girer, bunu gerçekten anlamak çok zor.

Devletin eli esnafın cebinde, vatandaşın cebinde. Biz diyoruz ki artık elinizi vatandaşın cebinden çekin. Ne kadar paraya ihtiyacınız varsa söyleyin, vatandaş o parayı versin, bir seferde kurtulsun.

Ama maalesef şu an lahmacun satan bir esnafımızın kasasında Maliye gelip sabahtan akşama kadar kontrol yapıp girdisini, çıktısını incelerken katrilyonların gittiği, 20 milyar dolara yakın maliyeti olan bir fon krizini devlet son anda görüyor.

Eğer denetim yapılacaksa herkese yapılmalı, sadece küçük esnafa yapılmamalı.

Bunun mutlaka siyasi sonuçları olacak. Bir genel başkan yardımcısının istifa etmesiyle 20 milyar dolarlık bir şeyin üstü kapatılamaz. Bunun siyasi sonuçlarını mutlaka bekliyoruz biz hükümetten.

Sadece borsadaki bu yolsuzluk değil, diğer kurumların da mutlaka denetlenmesini, yaptıkları iş ve işlemlerin Sayıştay tarafından denetlenerek medyayla paylaşılmasını istiyoruz. Vatandaş mutlaka bu konularda bilgilendirilmeli, diyoruz.

İnsanlarımız çok zor durumda. Asgari ücret açlık sınırının altında. Emekli maaşı açlık sınırının altında.

Adalet ve Kalkınma Partisi iktidara geldiğinde Türkiye'de 2-2,5 milyon civarında insanımız sosyal yardım kapsamında değerlendirilirken şu an 17,5 milyon insanımız sosyal yardımlarla ayakta duruyor. Tüm bunları topladığınız zaman nüfusun yüzde 65-70'inin açlık sınırının altında yaşadığını söyleyebiliriz.

Belli bir kesim var, bir eli yağda. Diğer kesim ise "Akşam eve ekmeği nasıl götüreceğim?" derdinde.

Devlet memurlarımızın maaş sıkıntısı var. Polislerimizin çalışma şartlarında ciddi sıkıntıları var. Askerlerimiz sıkıntılı. Yani çalışan her grup dezavantajlı grup hâline geldi.

Atanamayan öğretmenlerimiz var. Bir günle emeklilik imkânını kaçırıp 17 yıl daha çalışmak zorunda kalan, kademeli emeklilik bekleyenlerimiz var. Toplumun her kesimi dezavantajlı olmaya başladı.

Yani bu problemlerin mutlaka masaya yatırılıp taraflarla konuşularak çözüme ulaştırılması kanaatindeyiz.

Anahtar Parti iktidarında bunların tamamının çözümüyle ilgili çalışmalarımız hazır.

Her siyasi parti iktidar olmak için kurulur arkadaşlar. Biz de Anahtar Parti olarak iktidar olmak ve memleketi yönetmek için kurulduk.

Memleketi yönetmenin şu anki usulünü biliyorsunuz. Cumhurbaşkanlığı Yönetim Sistemi var. Meclisin yetkileri kuşa dönmüş, Meclisin yetkileri elinden alınmış ve Cumhurbaşkanlığına verilmiş bir sistemimiz var. Bunun adına "Türk Tipi Başkanlık Sistemi" diyorlar. Dünyada uygulanmayan bir sistem. Biz de bu sistemin sancılarını çekiyoruz.

Bu sistemde devletin yönetimi Cumhurbaşkanının elinde. Her siyasi parti lideri de Cumhurbaşkanı adayıdır. Ama bu bir ergen hevesi değildir. Günün şartları geldiğinde, şartlara göre oturulup konuşulacaktır ve karar verilecektir.

Her siyasi partinin genel başkanı Cumhurbaşkanı adayı namzetidir. Bunu böyle değerlendirmek lazım. Sadece bizim Genel Başkanımız için söylemiyorum.

Şu an mevcut hukuk sistemine göre Cumhurbaşkanının aday olması mümkün değil. Mutlaka erken alınmış bir seçim kararı olması lazım. Seçim kararını alacak olan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanıdır.

Cumhurbaşkanı eğer seçime götürürse kendisi aday olamaz. Meclisin seçim kararı alması lazım. Bu sayısal olarak mümkün mü? Mümkün.

Sizler de görüyorsunuz; vatandaşın vicdanını kanatan çerçeve yasa Mecliste 467 oyla geçti. Bizler yıllardır Güneş Motel hikâyesini dinledik, Güneş Motel hikâyesini anlattık. Şu an Meclisin tamamı neredeyse Güneş Motel oldu.

Hangi milletvekili veya hangi belediye başkanı hangi partiden seçildi, şu an hangi partide görev yapıyor, bunları takip etmek bile zor. Böyle bir Mecliste istediğiniz kararı çıkartabiliyorsunuz. Dolayısıyla Meclis kararıyla seçime istedikleri zaman gidebilirler.

Ama seçim yasasında değişiklik yaparlarsa onun bir yıllık bir şartı var. Seçim yasası çıktıktan sonraki bir yıllık süreç içerisinde yapılacak seçimleri kapsar. Bunu da mutlaka düşünüyorlardır.

Eğer 50+1'i 40+1'e düşürmek veya "En fazla oy alan Cumhurbaşkanı seçilir" gibi bir düzenleme yapmak isterlerse, onu seçimden bir yıl önce yapmak durumundalar.

Onun haricinde Sayın Cumhurbaşkanının, şu günün şartlarında, zamanında yapılacak bir seçimde aday olması mümkün değil. Ama seçimi 2 hafta önce yaparlar, 1 ay önce yaparlar, 3 ay önce yaparlar; o zaman Cumhurbaşkanı aday olabilir deniliyor.

Bu, hukukçuların ortak görüşüdür.

Esnaf kan ağlıyor. Yani bunu sadece biz söylemiyoruz, hükümet kendisi de kabul ediyor. Esnafa can suyu kredisi verecekler.

Can suyu, ölme durumunda olan insanlar için verilen sudur. Demek ki esnaf ölmüş, hükümet esnafa can suyu kredisi veriyor. Yani bu, hükümetin söylemi.

Dolayısıyla şu an Türkiye'deki en büyük sıkıntı ekonomik sıkıntıdır.

Kentsel dönüşümün temelinde finans var. Eğer ekonomik olarak güçlü değilseniz kentsel dönüşüm yapmanız da imkânsızlaşıyor. Dolayısıyla yerel yönetimler buradaki sorumlulukları merkezi hükümete atıyorlar. Merkezi hükümetin durumu belli. Şu an ciddi bir ekonomik sıkıntı var. Merkezi hükümet de bu işin içerisinden, bu yükün altından kalkamayacağını gördüğü için sorumluluğu yerel yönetimlere atıyor. Vatandaşın duygularını da birbirlerinin arasında paslaşıyorlar.

Yasal sorumluluk hem yerel yönetimlerde hem de merkezi yönetimde, yani Çevre ve Şehircilik Bakanlığında. Zaten planlamaları da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile belediyeler ortaklaşa yapmak zorunda.

Çünkü yerel yönetimler biraz daha duygusal davranıyorlar. Kendi yerel etkilerinin altında kalıyorlar. Onun için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının da mutlaka bunun içinde olması lazım.

Mikro planları yerel yönetimler yaparken makro planları da Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yapması lazım. Ama bunların koordineli çalışması gerekiyor.

Eskişehir, 20 yıldır iktidar partisi ile yerel belediyelerde yönetimde olan partinin farklı olduğu şehirlerden biri. Yani burada CHP varken iktidarda AK Parti var.

"Bunun cezasını mı çekiyor?" derseniz buna tam katılamıyorum. Çünkü hem yerel yönetimi hem de merkezi yönetimi aynı partide olan diğer illeri de geziyorum. Buradaki sorunların büyük bir kısmı her ilde var.

Dolayısıyla bu, Türkiye'nin bir sorunu. Sadece Eskişehir'in sorunu değil."

Erkekler hamamında havuzlu umumi hamamın azami fiyatı 230 liradan 250 liraya yükseldi. Küvetli banyo, jakuzi ve sauna ücretleri 300 liradan 330 liraya çıktı. Daha önce 95 lira olan 7 yaşına kadar çocuk ücreti 100 lira olarak belirlendi. Keseleme ücreti 150 liradan 200 liraya, masaj ücreti ise 225 liradan 300 liraya yükseltildi.

Kadınlar hamamında da yeni fiyatlar belirlendi. Havuzlu umumi hamam ücreti 190 liradan 210 liraya çıktı. Küvetli banyo, jakuzi ve sauna için daha önce uygulanan 240 liralık azami fiyat 265 liraya yükseltildi. 7 yaşına kadar çocuklar için ücret 95 liradan 100 liraya çıkarıldı.

Kadınlar hamamında keseleme ve masaj hizmetlerinde de fiyat değişikliğine gidildi. Keseleme ücreti 160 liradan 210 liraya yükselirken, masaj ücreti de 160 liradan 210 liraya çıktı. Tarifede fiyatlara KDV’nin dahil olduğu belirtildi.

Yeni tarifedeki artış miktarları hizmetlere göre değişti. Erkekler hamamında en yüksek tutardaki artış masaj ücretinde yaşandı. Masaj için belirlenen azami ücret 75 lira yükseldi. Keseleme ücretindeki artış ise 50 lira oldu. Kadınlar hamamında keseleme ve masaj ücretlerine 50’şer liralık artış yapıldı.

Eskişehir Ticaret Odası Eylül Meclis Toplantısı’nda onaylanan tarife, Eskişehir il merkezindeki hamam ve banyo işletmeleri için uygulanabilecek azami fiyatları kapsıyor.

Aslı Demir, bir kişinin yaşamına son vermesi nedeniyle bir araya geldiklerini belirterek, benzer olayların ekonomik krizle bağlantılı olduğunu düşündüklerini söyledi. Aslı Demir, yaşanan ekonomik sorunlara karşı ortak hareket edilmesi gerektiğini savundu.

Geçmiş yıllarda yaşanan ekonomik krizlere de değinen Aslı Demir, “Yıllar önce bu ülkede Başbakanın kafasına yazar kasa fırlatılmıştı ve ondan sonra ülke ayağa kalkmıştı” dedi. Yürüyüşün yapıldığı bölgede çok sayıda emeklinin yaşadığını ifade eden Aslı Demir, yürüyüş sırasında bekledikleri desteği göremediklerini söyledi.

Aslı Demir, muhalefet partileri ve demokratik kitle örgütlerinin izlediği siyaseti de eleştirdi. Aslı Demir, “Burada bir sürü demokratik kitle örgütü var, bir sürü siyasi parti var, gençlerimiz var. Ama meselenin burada düğümlendiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Ülkenin kaynaklarının kullanımına ilişkin görüşlerini de paylaşan Aslı Demir, kaynakların toplumun tamamının yararına kullanılmasını istediklerini belirtti. Aslı Demir, konuşmasının sonunda ortak mücadele vurgusu yaparak siyasi hedeflerinin “emeğin cumhuriyeti” olduğunu söyledi ve “Yaşasın devrim ve sosyalizm” ifadelerini kullandı.

Ceren Kökoğlu, yaşanan olay üzerinden ekonomik düzene yönelik eleştirilerini dile getirerek, “Yaşanan bu olay, bizlere bu kapitalist sömürü düzeninin ne kadar vahşi bir düzen olduğunu, işçilere, emekçilere, gençlere, kadınlara artık ölümden, yoksulluktan, sefaletten başka vaat edecek hiçbir şeyinin kalmadığını en açık biçimiyle göstermiş oldu. Bu anlamda Ali Şekeroğlu’na rahmet diliyor, ailesine ve arkadaşlarına tekrar başsağlığı diliyoruz” dedi.

Gelir dağılımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ceren Kökoğlu, bir tarafta servetini artıranların, diğer tarafta ise çalışmasına rağmen geçinmekte zorlanan milyonlarca kişinin bulunduğunu savundu. Ceren Kökoğlu, çözümün bireysel arayışlar yerine birlikte hareket etmekten geçtiğini ifade etti.

Ceren Kökoğlu, “Biliyoruz ki bu karanlığı yırtıp atmak ancak işçilerin, emekçilerin, emeklilerin, gençlerin, kadınların, bu düzenden alacağı olan herkesin ortak mücadelesiyle mümkündür” ifadelerini kullandı.

Ceren Kökoğlu konuşmasını, “Karamsarlığa, yılgınlığa tahammülümüz kalmamalı. Açlık ve sefalet düzenini yıkmak için topyekûn bir mücadeleyi hep birlikte örmeliyiz, diyorum. Birleşe birleşe kazanacağız” sözleriyle tamamladı.

Etkinlik kapsamında ESTÜ Rektörü Prof. Dr. Adnan Özcan, Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Yunus Özdemir, Prof. Dr. Onur Kaya ve Prof. Dr. Hanife Apaydın Özkan ile Genel Sekreter Cengiz Kaçal stantları ziyaret etti. Üniversite yönetimi, öğrenciler ve stantlarda görev alan katılımcılarla bir araya geldi.

Oryantasyon Günleri’nde üniversitenin farklı birimleri, kamu kurumlarının temsilcileri, öğrenci kulüpleri, proje takımları ve sektör temsilcileri yer aldı. Yeni öğrenciler, ESTÜ’nün sosyal, kültürel ve sportif olanakları hakkında bilgi aldı. Öğrenci kulüpleri yıl boyunca gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri anlatırken, proje takımları da yürüttükleri çalışmaları tanıttı.

Öğrenciler, ilgi duydukları kulüp ve proje takımlarının üyeleriyle doğrudan görüşerek çalışmalar hakkında ayrıntılı bilgi edinme fırsatı buldu. Kulüp ve proje takımlarının hazırladığı oyunlar ve çeşitli etkinlikler de program boyunca devam etti.

İki gün süren programda DJ performansı ve farklı etkinlikler de gerçekleştirildi. Üniversiteye yeni başlayan öğrenciler İki Eylül Kampüsü’nü gezerken, eğitim hayatları boyunca katılabilecekleri kulüpleri, proje takımlarını ve kampüsteki sosyal ve sportif olanakları yakından tanıdı.