Eskişehir’de süt üreticileri, artan girdi maliyetleri ve süt fiyatlarının uzun süredir aynı seviyede kalması nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Eskişehir Süt Üreticileri Birliği Başkanı Yüksel Gedik, üreticilerin maliyetlerini karşılamakta güçlük çektiğini belirterek hayvancılık işletmelerinin birer birer kapandığını ifade etti. Süt Konseyi’nin henüz yeni bir fiyat açıklamadığını belirten Gedik, üreticilerin belirsizlik içinde beklediğini söyledi.

Süt Konseyi’nin toplandığını ancak henüz herhangi bir fiyat belirlenmediğini aktaran Gedik, sanayicilerin de ek ödeme yapmadığını ve sürecin belirsizliğini koruduğunu dile getirdi. Üreticilerin açıklanacak yeni fiyat üzerinden planlama yapacağını belirten Gedik, mevcut maliyetlerin süt üretimini sürdürülemez hale getirdiğini kaydetti.

Yem fiyatlarının yüksek oranlarda artmasına rağmen süt fiyatlarının aynı seviyede kaldığını vurgulayan Gedik, mazot ve elektrik giderlerinin de üreticilerin yükünü artırdığını söyledi. Gedik, “Maliyetler çok yükseldi. Süt üretimi tamamen bitme noktasına geldi. Üretim sürekli azalıyor. Vatandaş artık işletmesini kapatıyor. Çünkü süte zam gelmezken yem fiyatlarına çok yüksek oranlarda zam yapıldı. Mazot ve elektrik giderleri de aynı şekilde arttı. Girdi maliyetleri bu kadar yükselince üreticiler işin içinden çıkamaz hale geldi” ifadelerini kullandı.

“Eskişehir’de hayvancılık işletmeleri birer birer kapanıyor”

Yaklaşık altı yedi aydır süt fiyatlarının aynı seviyede olduğunu belirten Gedik, bu süreçte yem fiyatlarına defalarca zam yapıldığını söyledi. Üreticilerin yalnızca süt fiyatlarının sabit kalmasını değil, diğer giderlerin de artmamasını beklediğini ifade eden Gedik, işletmelerin kazanç sağlayamadığını dile getirdi.

Üreticilerin hayvanlarını kestirerek sektörden ayrıldığını belirten Gedik, “Üreticiler artık bıktı ve üretimi bırakıyor. Hayvanlarını kestiriyor. Daha dün birkaç üreticimiz geldi ve işletmelerini tamamen kapattıklarını söyledi. Eskişehir’de hayvancılık işletmeleri birer birer kapanıyor. Bu durum hem kırsaldaki küçük üreticileri hem de büyük hayvancılık işletmelerini etkiliyor. Yüz hayvanı olan da on hayvanı olan da aynı sıkıntıyı yaşıyor. Çünkü kimse para kazanamıyor” dedi.

Kasım ayı içerisinde süt fiyatlarına zam yapılmasını beklediklerini ancak henüz bir gelişme yaşanmadığını kaydeden Gedik, mevcut desteklerin de üreticilerin yaşadığı sorunları kalıcı olarak çözmediğini ifade etti. Gedik, küçük fiyat artışlarının artık yeterli olmadığını belirterek yem fiyatlarının yüksek seviyelere ulaştığını ve üreticilerin bu maliyetlere yetişemediğini söyledi.

Süt toplama faaliyetleri de tehlikede

Mazot fiyatlarındaki artışın yalnızca üreticileri değil, köylerden süt toplayan işletmeleri de etkilediğini belirten Gedik, süt toplama faaliyetlerinin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini ifade etti.

Gedik, “Köylerden süt toplayan arkadaşlarımız var. Onlar da araçlarıyla köy köy dolaşarak süt topluyor. Mazot fiyatları nedeniyle artık bu işi sürdüremediklerini söylüyorlar. Süt toplayıcılarımız da işi bırakmayı düşünüyor. Onlar da haklı çünkü kazançları giderlerini karşılamıyor. Bu gidişle daha fazla işletme kapanacak. Süt üretimi yeterli seviyede olmazsa ne yapacağız? Bu konuda ciddi önlemler alınması gerekiyor. Öncelikle süt fiyatlarına zam yapılmasını ve üreticilere destek verilmesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

“Sütün üretim maliyeti 28 liraya ulaştı”

Çiğ süt üretim maliyetlerinin satış fiyatının üzerine çıktığını belirten Gedik, işçilik ve diğer giderler de hesaba katıldığında bir litre çiğ sütün üretim maliyetinin yaklaşık 28 liraya ulaştığını söyledi. Üreticinin soğutulmuş sütü yaklaşık 23 liraya sattığını ifade eden Gedik, bu şartlarda üreticilerin ayakta kalmasının mümkün olmadığını dile getirdi.

Gedik, “Çiğ sütün litre başına üretim maliyeti işçilik ve diğer giderler de hesaplandığında yaklaşık 28 liraya ulaşıyor. Ancak üreticinin eline geçen para bunun çok altında kalıyor. Soğutulmuş sütü bile yaklaşık 23 liraya satıyoruz. Üretim maliyeti satış fiyatının üzerinde. Bu şartlarda üreticinin ayakta kalması mümkün değil” dedi.

“Üretici emeğinin karşılığını alamıyor”

Süt ve süt ürünlerinin marketlerdeki satış fiyatları ile üreticinin eline geçen ücret arasındaki farkın dikkat çekici olduğunu belirten Gedik, tüketiciye ulaşan ürünlerin fiyatlarının yüksekliğine rağmen üreticinin yeterli kazanç elde edemediğini söyledi.

Antalya’da yaşadığı bir örneği paylaşan Gedik, “Geçtiğimiz günlerde Antalya’daydım. Küçük bir ayran almak istedim. Yaklaşık 200 gramlık ayrana 80 lira istediler. Şaşırdım. Biz sütü 22-23 liraya zor satarken 200 gramlık ayranın 80 liraya satılmasını anlamak mümkün değil. Market raflarına baktığınızda da benzer bir durum var. Bir litre süt 60-70 liraya satılıyor. Üstelik o süt işlenmiş, kaymağı alınmış şekilde tüketiciye ulaşıyor. Biz ise o sütü üretmek için büyük emek harcıyoruz ama karşılığını alamıyoruz. Üreticiden alınan sütün fiyatı maliyetleri karşılamıyor” ifadelerini kullandı.

Hayvancılığın yoğun emek gerektiren bir iş olduğunu vurgulayan Gedik, üreticilerin sabahın erken saatlerinden gece geç saatlere kadar çalışmasına rağmen kazanç elde edemediğini belirtti.

Gençler hayvancılığı bırakıyor

Gençlerin kırsalda kalması ve kendi işletmelerini kurması için teşvik edildiğini ancak yüksek maliyetler nedeniyle sektörde kalıcı olamadıklarını belirten Gedik, hayvancılığın gençler açısından cazibesini kaybettiğini söyledi.

Gedik, “Gençlerimizi kırsalda kalmaları ve kendi işlerini kurmaları için teşvik ettik. Hayvancılık yapsınlar, kendi işlerinin sahibi olsunlar istedik. Bazı gençlerimiz bu işe başladı ancak iki yıl bile dayanamadılar. Sonunda asgari ücretle çalışmanın daha mantıklı olduğunu söyleyerek hayvancılığı bıraktılar. Çünkü yem, saman ve diğer giderleri karşılayamadılar. Kendi işlerini bırakıp yeniden başka işlerde çalışmaya başladılar. Üreticilerimizin içinde bulunduğu durum bu” dedi.

Eskişehir Süt Üreticileri Birliği Başkanı Yüksel Gedik, süt fiyatlarına yönelik yeni düzenleme yapılmasını ve üreticilere destek sağlanmasını beklediklerini belirterek, artan maliyetler karşısında hayvancılık işletmelerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması gerektiğine dikkat çekti.