ABD'nin San Francisco kentindeki Gladstone Enstitülerinde görev yapan bilim insanları, Alzheimer hastalığının gelişimine ilişkin yeni bulgular elde etti. Cell dergisinde yayımlanan araştırmada, beyni kandaki zararlı maddelerden koruyan doğal sistemin, aynı zamanda bazı yararlı proteinlerin beyne ulaşmasını sağladığı ortaya konuldu.
Araştırmanın başında bulunan Andrew Yang, uzun yıllardır beynin çevresindeki bu yapının yalnızca zararlı maddelerin geçişini engellediğinin düşünüldüğünü belirtti. Yang, yeni bulguların sistemin kandaki yararlı proteinleri seçerek beynin ihtiyaç duyduğu hücrelere ulaştırabildiğini gösterdiğini ifade etti.
861 protein incelendi, 92'sinin beyne ulaştığı belirlendi
Fareler üzerinde gerçekleştirilen çalışmada, kanda bulunan 861 farklı protein incelendi. Araştırmacılar, bu proteinleri özel yöntemlerle işaretleyerek yeniden kan dolaşımına verdi. Yapılan incelemelerde 92 proteinin beyne geçebildiği tespit edildi.
Beyne ulaşan proteinlerin büyük bölümünün vücudun farklı organlarında üretildiği görüldü. Özellikle karaciğerde üretilen APOA1 adlı proteinin, beyin hücreleri arasındaki bağlantıların korunmasına yardımcı olduğu belirlendi.
APOA1 proteini Alzheimer belirtileriyle ilişkilendirildi
Alzheimer belirtileri gösteren fareler üzerinde yapılan deneylerde, APOA1 proteininin beyne ulaşmasının engellenmesiyle sinir hücreleri arasındaki bağlantıların zayıfladığı ve davranış değişikliklerinin ortaya çıktığı gözlemlendi.
Araştırmacılar daha sonra bazı farelerin karaciğerlerinde daha fazla APOA1 üretilmesini sağladı. Bu hayvanlarda proteinin beyne daha fazla ulaştığı ve Alzheimer belirtilerinin azaldığı belirlendi.
Yeni tedavi yöntemleri için araştırmalar sürecek
Andrew Yang, Alzheimer hastalığının başlangıcının yalnızca beyinle ilgili olmayabileceğini ifade etti. Yang'a göre vücuttan beyne ulaşması gereken yararlı proteinlerin azalması da hastalığın gelişiminde etkili olabilir.
Bilim insanları, elde edilen bulgulardan yararlanarak Alzheimer ilaçlarının beyne daha kolay ulaşmasını sağlayabilecek yöntemler geliştirmeyi hedefliyor.
Ancak araştırmanın henüz fareler üzerinde gerçekleştirildiği belirtiliyor. Bu nedenle APOA1 proteininin insanlarda aynı etkiyi gösterip göstermeyeceği ve elde edilen sonuçların yeni tedavi yöntemlerine dönüşüp dönüşemeyeceği henüz bilinmiyor.





